منتقد (نه مخالف)، مستقل (نه جناحی)

دور دست ها را دیدن/رهنمود هشت ماده ای؛ انذارهایی که پارسال بیان شد و امروز مصداق یافت

بسم الله الرّحمن الرّحیم

مدیر مسئول سایت خبری-تحلیلی «شفاف»

بخش گفتارهای هفته نامه ی «مثلث»

مقدمه:

قطعا هر سخنرانی مقام معظم رهبری حاوی نکات و مفاهیمی است که هر یک به جای خویش نیکوست و باید مورد تحلیل و مداقه قرار بگیرد اما اگر بنا باشد قهرا و جبرا دو سخنرانی را از بین تمامی سخنرانی های رهبری به عنوان جامع ترین و هدایت گرترین سخنرانی ها مشخص کنیم سخنرانی هر سال یکم فروردین در حرم امام رضا (ع) و سخنرانی چهاردهم خرداد ماه در حرم امام خمینی (ره) خواهد بود. 

سخنرانی های چهارده خرداد ماه را از چند جهت می توان استثناء کرد

۱- مورد اول که همان مورد فوق الذکر است.

۲- مقام معظم رهبری در این روز به ترتیب پس از رییس جمهور و حجت الاسلام سید حسن خمینی سخنرانی می کنند و از بابت حسن ختام مراسم بزرگداشت امام در حرم امام بیانات ایشان است.

۳- در این سخنرانی ها رهبری در دو بخش کلان سخنرانی می کنند اولی در بحث اندیشه ای و گفتمان امام و دوم در مباحث روز و جاری مبتلا به جامعه و نظام.

و اما مقصود این یادداشت:

آخرین سخنرانی رهبری از این حیث منحصر به فرد است که بسیاری از جملات ایشان اکنون مصداق یافته است به نحوی که گویی رهبر انقلاب در سال ۹۲ و ده روز پیش از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری یازدهم امروز را داشته اند دیده بانی می کرده اند. البته بخشی از فرازهای سخنان ایشان صرفا برای ده روز آینده بیان شد اما بخش قابل توجهی از سخنرانی ایشان هر چه از زمان مبدا سخنرانی دورتر می شویم گویی به مقصود آن بیانات نزدیک تر می شویم.

در ذیل سخنان ایشان به علاوه ی تحلیل و نگاه نگارنده به شان نزول این جملات می آید که البته هر دو نوع نگاه مناسبت ایام انتخابات و نیز نگاه آینده نگرانه در این موارد وجود دارد: 

اول- ‌

«می توانند از هر چیزی که مورد انتخاب اون هاست انتقاد کنند منتها انتقاد به معنی عزم و نیت برای پیمودن آینده ی پر تلاش و افتخارآمیز باید باشد نه به معنای سیاه نمایی و منفی بافی وبی انصافی. انتقاد به معنای انکار جهات مثبت نیست»

در فراز فوق می توان شیوه ی نقد تراز در حکومت اسلام و الگوی مطلوب نقد منصفانه را مشاهده کرد. از آن جا که برخی از نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری یازدهم چه در فیلم های تبلیغاتی خود و چه در اظهاراتشان در مناظرات و نیز برنامه های دیگر تبلیغاتی در صدا و سیما لحن نقدشان بعضا فراتر از نقد و نزدیک تر به انکار گذشته بود رهبری این انذار را طرح فرمودند.

این تاکید رهبری در باب نقد صحیح و اخلاقی به نظر می رسد بی ارتباط نیست به نوع نگاه نامزدهای انتخابات در دوره های نهم و دهم و لطماتی که آن نوع نگاه انکار طلب که در هر دو طرف منازعات انتخابات به وضوح قابل رویت بود.

دوم-

«من به هیچ کس نظر ندارم. از همین ساعت رسانه های بیگانه با غیظ و غرض ورزی .خواهند گفت فلانی به زید  یا به امر یا به بکر یا به خالد داشت. من به هیچ کس نظر ندارم»

در بحبوحه ی انتخابات ریاست جمهوری از زمستان نود و یک رسانه های معاندی هم چون صدای آمریکا و بی بی سی شروع به جوسازی و فعالیت در مورد انتخابات جمهوری اسلامی ایران کردند و قصد داشتند تا به مخاطبین القاء کنند که رای رهبر انقلاب روی شخص خاصی از بین نامزدهاست تا با این القاء بتوانند با غرض و مرض به اهداف کینه توزانه ی خود نایل آیند.

سوم-

هیچ کس امروز در کشور ما اگر سر کار بیاد احتیاج ندارد از صفر شروع کند. هزاران کار برجسته صورت گرفته است. هزاران زیر ساخت اساسی صورت گرفته است

فراز فوق در ظاهر شبیه مورد اول است اما تفاوت این دو بند در این است که رهبر انقلاب در این فراز دارند با زیرکی کسانی را که از هر طیفی قصد دارند خود را ناجی نشان دهند و یا مانند برخی از نامزدهای دوره های قبل تمام گذشته را زیر سوال ببرند انذار می دهند که رییس جمهور جدید اولا باید محاسن دوره های گذشته را داشته باشد و معایبش را نداشته باشد و ثانیا قرار نیست ریل ها نقشه ی راه و استراتژی نظام با آمدن رییس جمهور جدید تغییر کند.

چهارم-

" ...بعد هم وعده های نشدنی ندن! من به نامزدهای گوناگون عرض می کنم؛ جوری حرف بزنید که اگر در خرداد سال آینده، نوار امروز شما رو جلوی خودتون گذاشتن یا پخش کردن شرمنده نشین.

جوری وعده بدید، که اگر چنان چه اون وعده رو بعدا به رخ شما کشیدن، مجبور نباشین تقصیر گردن اینو اون بندازید که نگذاشتن، نشد! کاری رو که می توانید انجام بدین، [وعده بدین]!… "

اوج فراز سخنرانی رهبری دو بند فوق است چون هم محتوای سیاسی روز دارد و هم محتوای فرهنگی عمیق. رهبری در این متن دارند بسیاری از فرافکنان را خلع سلاح می کنند و هم نامزدها را و نیز مردم را دعوت می کنند به واقع گرایی و واقع بینی. یعنی اولا نامزدها اولین خطا را مرتکب نشوند که همانا نشان دادن در باغ سبز و وعده های محال است و ثانیا مردم به این شعارهای واهی پاسخ مثبت نشان ندهند و ثالثا اگر نامزدها چنین خبطی کردند و از همین روش رای آوردند هوشیار باشند که یک سال بعد دیگر نمی توانند مثل دو رییس جمهور قبل یعنی آقایان خاتمی و احمدی نژاد مدام ذکر کنند که برای ما هر ۵ روز یک بحران می ساختند و یا این که باندهای فساد و قدرت علیه ما کارشکنی می کنند.

رهبری در این فراز حتی به نامزدها گوشزد می کنند که اگر چنین خطایی را مرتکب شدید اصلا مردم یا گروه های سیاسی رقیب یا حتی مخالفتان را سرکوب نکنید که چرا علیه ما جوسازی می کنید بلکه فحوای کلامشان این است که اگر چنین عمل خلاف اخلاقی در انتخابات مرتکب شدید آماده ی چنین برخوردهایی هم باشید و بلکه شرمنده شوید. که البته انذار ایشان از این جهت بوده که از این شرمندگی ها و اشتباهات از جانب نامزدها جلوگیری به عمل آید.

پنجم-

«رییس جمهور در کشور ما و طبق قانون اساسی ما امکانات فوق العاده زیادی در اختیار دارد. رییس جمهور امکاناتش در قانون اساسی امکانات وسیعی است. رییس جمهور بودجه ی کشور را در اختیار دارد همه ی ارکان اجرایی کشور را در اختیار دارد ترتیب اجرای قوانین را در اختیار دارد توانایی استفاده از تمام افراد صاحب نظر را در کشور در اختیار دارد ….»

در تکمیل فرمایشات مذکور در بند چهارم رهبر انقلاب در این بخش می فرمایند که از آن جا که قانون تا این حد رییس جمهور را مبسوط الید گذاشته پس حقیقتا هیچ حرف و حدیث و بهانه ای از جانب شخصی که پیروز انتخابات شود پذیرفته نیست و مضاف بر این که اگر شخصی گفت قانون دست مرا بسته یا این که اختیارات من رییس جمهور محدود است مردم زیر بار نروند و از او مطالبه گری کنند چرا که رییس جمهور هر عملی که اراده کند می تواند به آن جامه ی عمل بپوشاند و اگر جز این باشد خطا و کاهلی از جانب خود اوست و نه از قبل محدود بودن اختیارات یا امکاناتش.

در انتهای این فراز رهبری طرح می کنند که حتی رییس جمهور اگر اراده کند می تواند تمامی کارشناسان و صاحب نظران را به صف کند و از هم فکری و مشاوره های آنان بهره مند شود. عملا اگر خلاف عقاید اسلامی ما نبود و معاذ الله بوی شرک نمی داد حقیقت امر این است که رییس جمهور اگر اراده کند می تواند بگوید کن و بعد هم محقق می شد فیکون. البته این کن فیکون قطعا و حتما در محدوده ی قانون است.

ششم-

«تنها محدودیتی که برای رییس جمهور وجود دارد محدودیت قانون است… قانون محدودیت نیست هدایت کننده است. »

در این بند مقام معظم رهبری بیانات مندرج در بند پنجم را مشروط می کنند که البته که رییس جمهور در کشور همه کاره و مهم ترین شخص اجرایی و صاحب نفوذترین شخص است اما طبیعتا نه بناست و نه می تواند که مثلا چارچوب ها یا سیاست های کلان نظام یا ریل گزاری ها را تغییر دهد به عبارتی انتخاب نوع وسیله ی نقلیه با دولت است انتخاب رنگ آن وسیله با دولت است انتخاب ظاهرش با دولت انتخاب مدلش با دولت است تعیین سرعتش با دولت است و خلاصه در همه ی موارد تصمیم گیرنده دولت است اما این یک پیش فرض ثابت است که دولت راه و مسیر را نمی تواند مثلا به جای از جنوب به شمال مثلا به شرق به غرب تغییر دهد! این دیگر از اختیار دولت خارج است و دولت هم باید این موضوع را در تصمیماتش لحاظ کند.

هفتم-

« به حاشیه سازی نخواهند پرداخت. قول بدن حاشیه سازی نمی کنن. قول بدن دست کسان و اطرافیان خود را باز نخواهند گذاشت. »

پیرو اتفاقات نامبارکی که در دولت های نهم و دهم رخ داد و رهبری هم مکررا در آن موارد تذکر دادند و بعضا مستقیما ورود کردند و نیز فاجعه ی اختلاس سه هزار میلیاردی ایشان با بیانات فوق دولت جدید را متعهد می کنند که این تجربیات تلخ به عنوان یک درس عبرت محسوب شود و دیگر از جانب دولت یازدهم سر نزند.

بلافاصله بعد از حاشیه سازی رهبر انقلاب اسم کسان و اطرافیان را می آورند و اگرچه می توان این دو مورد را در دو نکته ی مجزا مورد مداقه قرار داد ولی به نظر می رسد که مقصود ایشان این بود که عمده ی حاشیه سازی ها از قبل اطرافیان و وابستگان منحرف و فاسد است که رخ می دهد. 

البته قطعا نوعی از حاشیه سازی ها به دلیل فرافکنی و نیز به دلیل به انحراف بردن افکار عمومی حین پرداختن به اهدافی است که دولت بنا ندارد فعلا مردم از آن باخبر یا از ابعاد گوناگونش مطلع باشند.

هشتم-

«قول بدن به منافع بیگانگان به بهانه های گوناگون بیش از منافع ملت ایران اهمیت نخواهند داد. بعضی با این تحلیل غلط که به دشمنان امتیاز بدیم تا عصبانیت اون ها رو کم کنیم عملا منافع اون ها رو به به منافع ملت ترجیح می دن این اشتباهه. عصبانیت اون ها ناشی از این است که شما هستید ناشی از این هست که جمهوری اسلامی هست ناشی از این است که امام در اذهان و برنامه های مردم زنده است. ناشی از این است که روز چهارده خرداد روز رحلت امام مردم در سرتاسر کشور مردم به جوش و خروش می آن. عصبانیت دشمن را باید با اقتدار ملی علاج و جبران کرد.»

رهبری در این فراز و نیز فراز قبلی از دولت جدید خیلی سفت و سخت قول می گیرند مبنی بر دو موضوع اولی بر حذر بودن از تکرار فساد داخلی دولت و دومی عدم باج دادن در عرصه ی دیپلماسی.

 رهبر انقلاب این این تحلیل ها را ده روز پیش از برگزاری انتخابات ارایه دادند و خیلی جالب و تواما تامل برانگیز است که این تحلیل هایی که رهبری آن ها را به عنوان نبایدها و نظرات غلط معرفی می کنند مدتی است از جانب برخی از تحلیلگران حوزه ی سیاست خارجی و کارشناسان عرصه ی دیپلماسی مطرح می شود.

این که دشمن عصبانی است را رهبری به فال نیک گرفته و می فرمایند که منشا ایدیولوژیک و فکری دارد و مشخصا تاکید دارند که اصلا بحث حقوقی و هسته ای یا دیپلماتیک نیست بلکه یک عقده ی فکری و یک بغض ایدیولوژیک است نسبت به مواضع و تفکرات ملت جمهوری اسلامی ایران.

رهبر انقلاب می فرمایند که با افزایش قدرت در داخل می توان اثرگزاری در خارج از کشور را دنبال کرد و بیهوده نباید اصرار داشت تا غرب از ما عصبانی نباشد.

    الغرض-
    این هشت رهنمود کمابیش اکنون ما را به سمت قضاوت هل می دهد. در مواردی که به این هشت رهنمود عمل نشده باشد فارغ از این که یک سال از عمر دولت می گذرد یا یک روز یا چهار سال باید حتما این موارد رعایت می شده. اگر خطایی رخ داده باید اصلاح شود ولی این بدان معنا نیست که ما معتقدیم که مثلا دولت یازدهم در عرصه ی مذاکرات ناکام بوده یا این که منافع بیگانگان را به منافع ملت ترجیح داده؛ خیر اصلا و ابدا! اما باور داریم که قطع به یقین می توان بهتر از وضع فعلی به این موارد توجه کرد که هم به نفع خود دولت است و نیز به نفع مردم و صلاح نظام؛ که همانا دولت و اصل نظام و مردم همگی اجزاء یک تن واحد یعنی جمهوری اسلامی ایران هستند و همانا بدون فرماندهی واحد فتح و ظفر میسر نمی گردد.